تفسیرنمونه سوره قدر

 

سوره قدر


مقدمه
این سوره در مکه نازل شده و داراى 5 آیه است

محتوى و فضیلت سوره قدر
مـحـتـواى ایـن سـوره چـنـانـکـه از نـامـش نـیـز پـیـدا اسـت بـیـان نزول قرآن مجید در شب قدر است ، و سپس بیان اهمیت شب قدر و برکات و آثار آن .
در ایـنـکـه ایـن سوره در مکه نازل شده ، یا مدینه ؟ مشهور میان مفسران مکى بودن آن است ، ولى بـعضى احتمال داده اند که در مدینه نازل شده است ، زیرا در روایتى آمده که پیغمبر اکـرم (صلى الله علیه و آله و سلم ) در خواب دید که بنى امیه از منبر او بالا رفته اند، ایـن امـر بـر پـیـامـبـر گـران آمـد و نـاراحـت شـد، سـوره قـدر نـازل گـردیـد و پـیامبر را تسلى دارد (لذا بعضى لیلة القدر خیر من الف شهر را ناظر بـه مـدت حـکـومـت بـنـى امـیه که حدود یک هزار ماه بود مى دانند) و مى دانیم مسجد و منبر در مدینه تشکیل شد نه در مکه .
ولى مـعـروف چـنـانـکـه گـفـتـیـم مـکـى بـودن اسـت ، و ایـن روایـت مـمـکـن اسـت از قبیل تطبیق باشد نه شاءن نزول :
در فـضیلت تلاوت این سوره همین بس که از پیغمبر اکرم (صلى الله علیه و آله و سلم ) نـقل است که فرمود: من قراءها اعطى من الاجر کمن صام رمضان و احیا لیلة القدر: هر کس آن را تـلاوت کـنـد مـانـند کسى است که ماه رمضان را روزه گرفته ، و شب قدر را احیا داشته است .
در حـدیـث دیگرى از امام باقر (علیه السلام ) مى خوانیم : من قراء انا انزلناه بجهر کان کـشـاهـر سـیـفـه فـى سـبـیـل الله ، و مـن قـراءهـا سـرا کـان کـالمـتـشـحـط بـدمـه فـى سبیل الله کسى که سوره انا انزلناه را بلند و آشکار بخواند مانند کسى است که در
راه خـدا شـمشیر کشیده و جهاد مى کند، و کسى که بطور پنهان بخواند مانند کسى است که در راه خدا به خون آغشته است .
واضح است این همه فضیلت از آن کسى نیست که آن را مى خواند و حقیقتش را درک نمى کند، بـلکـه از آن کـسـى اسـت کـه مـى خـوانـد و مـى فـهـمـد و بـه مـحـتـوایـش جـامـه عمل مى پوشاند، قرآن را بزرگ مى شمرد و آیاتش را در زندگى پیاده مى کند.
آیه و ترجمه

 

بسم الله الرحمن الرحیم


إ نا اءنزلنه فى لیلة القدر (1)
و ما اءدرئک ما لیلة القدر (2)
لیلة القدر خیر من اءلف شهر (3)
تنزل الملئکة و الروح فیها بإ ذن ربهم من کل اءمر (4)
سلم هى حتى مطلع الفجر (5)


ترجمه :

بنام خداوند بخشنده مهربان
1 - ما آن (قرآن ) را در شب قدر نازل کردیم .
2 - و تو چه مى دانى شب قدر چیست ؟!
3 - شب قدر بهتر از هزار ماه ا
4 - فـرشـتـگـان و روح در آن شـب بـه اذن پـروردگـارشـان بـراى (تـقـدیـر) هـر کـار نازل مى شوند.
5 - شبى است مملو از سلامت (و برکت و رحمت ) تا طلوع صبح !
تفسیر:
شب قدر شب نزول قرآن !
از آیـات قـرآن بـه خـوبـى اسـتـفـاده مـى شـود کـه قـرآن مـجـیـد در مـاه مـبـارک رمـضـان نازل شده است : (شهر رمضان الذى انزل فیه القرآن ) (بقره 185) و ظاهر این تعبیر آن است که تمام قرآن در این ماه نازل گردید.
و در نـخـسـتـیـن آیـه سـوره قـدر مـى افـزایـد: مـا آن را در شـب قـدر نازل کردیم (انا انزلناه فى لیلة القدر).
گـر چـه در این آیه صریحا نام قرآن ذکر نشده ولى مسلم است که ضمیر انا انزلناه به قرآن باز مى گردد و ابهام ظاهرى آن براى بیان عظمت و اهمیت آن است .
تـعـبـیـر بـه انـا انـزلنـاه (مـا آن را نـازل کردیم ) نیز اشاره دیگرى به عظمت این کتاب بـزرگ آسمانى است که خداوند نزول آن را به خودش نسبت داده مخصوصا با صیغه متکلم مـع الغـیـر کـه مـفـهـوم جـمـعـى دارد و دلیـل بـر عـظـمـت اسـت . نـزول آن در شـب قـدر هـمـان شـبـى کـه مـقـدرات و سـرنـوشـت انـسـانـهـا تـعـیـیـن مى شود دلیل دیگرى بر سرنوشت ساز بودن این کتاب بزرگ آسمانى است .
از ضـمـیـمـه کـردن ایـن آیـه بـا آیه سوره بقره نتیجه گیرى مى شود که شب قدر در ماه مـبـارک رمـضـان است ، اما کدام شب است ؟ از قرآن چیزى در این مورد استفاده نمى شود، ولى روایـات در ایـن باره بحث فراوان کرده اند که در پایان تفسیر این سوره به خواست خدا در این زمینه و مسائل دیگر سخن خواهیم گفت .
در ایـنـجـا سـؤ الى مطرح است و آن اینکه هم از نظر تاریخى و هم از نظر ارتباط محتواى قـرآن بـا حـوادث زنـدگـى پـیغمبر اکرم (صلى الله علیه و آله و سلم ) مسلم است که این کـتـاب آسـمـانـى بـه طـور تـدریـجـى و در طـى 23 سـال نـازل گـردید، این امر چگونه با آیات فوق که مى گوید در ماه رمضان و شب قدر نـازل شـده اسـت سـازگـار مـى بـاشـد؟ پـاسـخ ایـن سـؤ ال - بـه گـونـهـاى کـه بـسـیـارى از مـحـقـقـان گـفـتـه انـد ایـن اسـت کـه قـرآن داراى دو نزول بوده است .
نـزول دفـعـى که در یک شب تمام آن بر قلب پاک پیغمبر اکرم (صلى الله علیه و آله و سـلم ) یـا بـیـت المـعـمـور یـا از لوح مـحـفـوظ بـه آسـمـان دنـیـا نازل گردید.
و نزول تدریجى که در طول بیست و سه سال دوران نبوت انجام گرفت (شرح این مطلب را ذیل آیه 3 سوره دخان جلد 21 تفسیر نمونه صفحه 148 به بعد بیان کرده ایم ).
بـعـضـى نـیـز گـفـتـه انـد آغـاز نـزول قـرآن در لیـلة القـدر بوده نه تمام آن ولى این بر خلاف ظاهر آیه است که مى گوید ما قرآن را در شب قدر نازل کردیم .
قـابـل تـوجـه ایـنـکـه : دربـاره نـازل شـدن قـرآن در بـعـضـى از آیـات تـعـبـیـر بـه (انـزال ) و در بـعـضـى تـعـبـیر به (تنزیل ) شده است ، و از پاره اى از متون لغت اسـتـفـاده مـى شـود کـه تـنـزیـل مـعـمـولا در جـائى گـفـتـه مـى شـود کـه چـیـزى تـدریـجا نـازل گـردد، ولى (انـزال ) مـفـهـوم وسـیـع تـرى دارد کـه نـزول دفـعـى را نـیـز شـامـل مى گردد این تفاوت تعبیر که در آیات قرآن آمده مى تواند اشاره به دو نزول فوق باشد.
در آیه بعد براى بیان عظمت شب قدر مى فرماید: تو چه مى دانى شب قدر
چیست ؟ (و ما ادراک ما لیلة القدر).
و بـلافـاصـله مى گوید: شب قدر شبى است که از هزار ماه بهتر است (لیلة القدر خیر من الف شهر).
ایـن تـعبیر نشان مى دهد که عظمت این شب به قدرى است که حتى پیغمبر اکرم (صلى الله عـلیـه و آله و سـلم ) بـا آن عـلم وسـیـع و گـسـتـرده اش قبل از نزول این آیات به آن واقف نبود.
مى دانیم هزار ماه بیش از هشتاد سال است ، به راستى چه شب با عظمتى است که به اندازه یک عمر طولانى پر برکت ارزش ‍ دارد.
در بـعـضـى از تـفـاسیر آمده است که پیغمبر اکرم (صلى الله علیه و آله و سلم ) فرمود: یـکـى از بـنـى اسـرائیـل لبـاس جـنـگ در تـن کـرده بـود و هزار ماه از تن بیرون نیاورد و پـیـوسته مشغول (یا آماده ) جهاد فى سبیل الله بود، اصحاب و یاران تعجب کردند و آرزو داشـتـنـد چـنـان فـضـیـلت و افـتـخـارى بـراى آنـهـا نـیـز مـیـسـر مـى شـد، آیـه فـوق نازل گشت و بیان کرد که (شب قدر از هزار ماه برتر است ).
در حدیث دیگرى نیز آمده است که پیغمبر اکرم (صلى الله علیه و آله و سلم ) از چهار نفر از بـنـى اسرائیل که هشتاد سال عبادت خدا را بدون عصیان انجام داده بودند سخن به میان آورد، اصـحـاب آرزو کردند که اى کاش آنها هم چنین توفیقى پیدا مى کردند آیه فوق در این زمینه نازل شد.
در ایـنـکـه عـدد هـزار در اینجا براى تعداد است یا تکثیر؟ بعضى گفته اند: براى تکثیر اسـت ، و ارزش شـب قـدر از هـزاران مـاه نـیـز برتر مى باشد، ولى روایاتى که در بالا نقل کردیم نشان مى دهد که عدد مزبور براى تعداد است ،
و اصولا عدد همیشه براى تعداد است مگر اینکه قرینه روشنى بر تکثیر باشد.
سـپـس بـه توصیف بیشترى از آن شب بزرگ پرداخته ، مى افزاید: فرشتگان و روح در آن شـب بـه اذن پـروردگـارشـان بـراى تـقـدیـر هـر کـار نـازل مـى شـونـد (تـنـزل المـلائکـة و الروح فـیـهـا بـاذن ربـهـم مـن کل امر).
بـا تـوجـه بـه ایـنـکـه (تـنـزل ) فـعـل مـضـارع اسـت ، و دلالت بـر استمرار دارد (در اصـل (تـتـنـزل ) بـوده ) روشـن مـى شـود که شب قدر مخصوص به زمان پیغمبر اکرم (صـلى الله عـلیـه و آله و سلم ) و نزول قرآن مجید نبوده ، بلکه امرى است مستمر و شبى است مداوم که در همه سال تکرار مى شود.
در ایـنـکـه مـنـظـور از روح کـیـسـت ؟ بـعـضـى گـفـتـه انـد: (جـبرئیل امین ) است که (روح الامین ) نیز نامیده مى شود، و بعضى (روح ) را به معنى (وحى ) تفسیر کرده اند، به قرینه آیه 52 سوره شورى (و کذلک اوحینا الیک روحـا مـن امـرنـا): (هـمـانـگونه که بر پیامبران پیش وحى فرستادیم بر تو نیز به فرمان خود وحى کردیم ).
بنابراین مفهوم آیه چنین مى شود: (فرشتگان با وحى الهى در زمینه تعیین مقدرات در آن شب نازل مى شوند).
در اینجا تفسیر سومى وجود دارد که از همه نزدیکتر به نظر مى رسد، و آن اینکه (روح ) مخلوق عظیمى است ما فوق فرشتگان ، چنانکه در حدیثى از امام صادق (علیه السلام ) نـقـل شـده اسـت کـه شـخـصـى از آن حـضـرت سـؤ ال کـرد: (آیـا روح هـمـان جـبـرئیـل اسـت ؟) امـام (عـلیـه السـلام ) در پـاسـخ فـرمـود: (جـبـرئیـل مـن المـلائکـة ، و الروح اعـظـم مـن المـلائکـة ، ا لیـس ان الله عـز و جل یقول : تنزل الملائکة و الروح ؟)
جبرئیل از ملائکه است ، و روح اعظم از ملائکه است ، مگر خداوند
متعال نمى فرماید: ملائکه و روح نازل مى شوند؟).
یعنى به قرینه مقابله ، این دو با هم متفاوتند، تفسیرهاى دیگرى نیز براى کلمه (روح ) در اینجا ذکر شده چون دلیلى براى آنها نبود از آن صرف نظر گردید.
مـنـظور از (من کل امر) این است که فرشتگان براى تقدیر و تعیین سرنوشتها و آوردن هـر خـیـر و بـرکـتـى در آن شـب نـازل مـى شـونـد، و هـدف از نزول آنها انجام این امور است .
یا اینکه هر امر خیر و هر سرنوشت و تقدیرى را با خود مى آورند. بعضى نیز گفته اند مـنـظـور ایـن اسـت کـه آنـهـا بـه امـر و فـرمـان خـدا نـازل مى شوند، ولى مناسب همان معنى اول است .
تـعـبـیـر بـه (ربـهـم ) که در آن تکیه روى مساءله ربوبیت و تدبیر جهان شده است . تـنـاسـب نـزدیـکـى بـا کـار ایـن فـرشـتـگـان دارد کـه آنـهـا بـراى تدبیر و تقدیر امور نازل مى شوند و کار آنها نیز گوشه اى از ربوبیت پروردگار است .
و در آخـریـن آیـه مى فرماید: شبى است آکنده از سلامت و خیر و رحمت تا طلوع صبح (سلام هى حتى مطلع الفجر).
هـم قـرآن در آن نـازل شـده ، هـم عـبـادت و احـیـاء آن مـعـادل هـزار مـاه اسـت ، هـم خـیـرات و بـرکـات الهـى در آن شـب نـازل مـى شود، هم رحمت خاصش شامل حال بندگان مى گردد، و هم فرشتگان و روح در آن شب نازل مى گردند.
بنابراین شبى است سرتاسر سلامت ، از آغاز تا پایان ، حتى طبق بعضى از
روایـات در آن شـب شـیـطـان در زنـجیر است و از این نظر نیز شبى است سالم و تواءم با سلامت .
بنابراین اطلاق (سلام ) که به معنى سلامت است بر آن شب (به جاى اطلاق سالم ) در حقیقت نوعى از تاءکید است همانگونه که گاه مى گوئیم فلانکس عین عدالت است .
بـعـضـى نـیـز گـفـتـه انـد کـه اطـلاق سـلام بـر آن شـب به خاطر این است که فرشتگان پیوسته به یکدیگر یا به مؤ منان سلام مى کنند، یا به حضور پیامبر (صلى الله علیه و آله و سلم ) و جانشین معصومش مى رسند و سلام عرضه مى دارند.
جمع میان این تفسیرها نیز امکانپذیر است .
به هر حال شبى است سراسر نور و رحمت و خیر و برکت و سلامت و سعادت و بى نظیر از هر جهت .
در حـدیـثـى آمـده است که از امام باقر سؤ ال شد: آیا شما مى دانید شب قدر کدام شب است ؟ فرمود: کیف لا نعرف و الملائکة تطوف بنا فیها: چگونه نمى دانیم ، در حالى فرشتگان در آن شب در گرد ما دور مى زنند!. در داستان ابراهیم (علیه السلام ) آمده است که چند نفر از فـرشـتـگـان الهـى نزد او آمدند و بشارت تولد فرزند براى او آوردند و بر او سلام کـردنـد (هـود - 69) مـى گویند لذتى که ابراهیم (علیه السلام ) از سلام این فرشتگان بـرد بـا تـمـام دنـیـا بـرابـرى نـداشـت ، اکـنـون بـاید فکر کرد که وقتى گروه گروه فـرشـتـگـان در شـب قـدر نـازل مـى شـونـد و بـر مـؤ منان سلام مى کنند چه لذت و لطف و برکتى دارد؟!
وقـتـى ابراهیم (علیه السلام ) را در آتش نمرودى افکندند فرشتگان آمدند و بر او سلام کـردند، و آتش بر او گلستان شد، آیا آتش ‍ دوزخ به برکت سلام فرشتگان بر مؤ منان در شب قدر برد و سلام نمى شود؟
آرى ایـن نـشـانـه عـظـمـت امـت مـحـمـد (صـلى الله عـلیـه و آله و سـلم ) است که در آنجا بر خلیل (علیه السلام ) نازل مى شوند و در اینجا بر این امت اسلام .
نکته ها :
1 - چه امورى در شب قدر مقدر مى شود؟
در پـاسـخ ایـن سـؤ ال ، کـه چرا این شب ، شب قدر نامیده شده ؟ سخن بسیار گفته اند، از جمله اینکه :
1 - شـب قـدر بـه ایـن جـهـت (قـدر) نـامـیـده شـده کـه جـمـیـع مـقـدرات بـندگان در تمام سـال در آن شب تعیین مى شود، شاهد این معنى سوره دخان است که مى فرماید: انا انزلناه فـى لیـلة مـبـارکـة انـا کنا منذرین فیها یفرق کل امر حکیم : ما این کتاب مبین را در شبى پر برکت نازل کردیم ، و ما همواره انذار کننده بوده ایم ، در آن شب که هر امرى بر طبق حکمت خداوند تنظیم و تعیین مى گردد (دخان - 3 و 4).
ایـن بـیـان هـمـاهـنـگ بـا روایـات مـتـعـددى اسـت کـه مـى گـویـد: در آن شـب ، مـقـدرات یـکـسـال انسانها تعیین مى گردد، و ارزاق و سرآمد عمرها، و امور دیگر، در آن لیله مبارکه تفریق و تبیین مى شود.
البته این امر هیچگونه تضادى با آزادى اراده انسان و مساءله اختیار ندارد، چرا که تقدیر الهى به وسیله فرشتگان بر طبق شایستگیها و لیاقتهاى افراد، و میزان ایمان و تقوى و پاکى نیت و اعمال آنها است .
یـعـنـى بـراى هـر کـس آن مقدر مى کنند که لایق آن است ، یا به تعبیر دیگر زمینه هایش از ناحیه خود او فراهم شده ، و این نه تنها منافاتى با اختیار ندارد
و بلکه تاءکیدى بر آن است .
2 - بـعـضى نیز گفته اند آن شب را از این جهت شب قدر نامیده اند که داراى قدر و شرافت عـظـیـمـى اسـت (نـظـیـر آنچه در آیه 74 سوره حج آمده است ما قدروا الله حق قدره آنها قدر خداوند را نشناختند).
3 - گـاه نـیـز گـفـتـه انـد بـه خـاطـر آن اسـت کـه قـرآن بـا تـمـام قـدر و مـنـزلتـش بر رسـول والا قـدر، و بـه وسـیـله فـرشـتـه صـاحـب قـدر نازل گردید.
4 - یـا ایـنـکـه شـبـى اسـت کـه مـقـدر شـده قـرآن در آن نازل گردد.
5 - یا اینکه کسى که آن شب را احیاء بدارد صاحب قدر و مقام و منزلت مى شود.
6 - یا اینکه در آن شب ، آنقدر فرشتگان نازل مى شوند که عرصه زمین بر آنها تنگ مى شود، چون تقدیر به معنى - تنگ گرفتن نیز آمده است مانند و من قدر علیه رزقه (طلاق - 7).
جمع میان تمام این تفسیرها در مفهوم گسترده (لیلة القدر) کام لا ممکن است هر چند تفسیر اول از همه مناسب تر و معروف تر است .
2 - شب قدر کدام شب است ؟
در ایـنـکـه لیلة القدر در ماه رمضان است تردیدى نیست ، چرا که جمع میان آیات قرآن همین مـعـنـى را اقـتـضـاء مـى کـنـد، از یـکـسـو مـى گـویـد: قـرآن در مـاه رمـضـان نـازل شـده (بـقـره - 185) و از سـوى دیـگـر مـى فـرمـایـد: در شـب قـدر نازل گردیده (آیات مورد بحث ).
ولى در ایـنـکـه کـدام شـب از شـبـهـاى مـاه رمضان است ؟ گفتگو بسیار است ، و در این زمینه تـفـسـیـرهـاى زیادى شده ، از جمله شب اول ، شب هفدهم ، شب نوزدهم ، شب بیست و یکم ، شب بـیـسـت و سـوم ، شب بیست و هفتم ، و شب بیست و نهم . ولى مشهور و معروف در روایات این است که در دهه آخر ماه رمضان و شب
بـیـسـت و یـکـم یـا بـیـسـت و سـوم اسـت ، لذا در روایتى مى خوانیم که در دهه آخر ماه مبارک پـیـغـمـبـر اکـرم (صـلى الله عـلیـه و آله و سـلم ) تـمـام شـبـهـا را احـیـا مـى داشـت و مشغول عبادت بود.
و در روایتى از امام صادق (علیه السلام ) آمده است که شب قدر شب بیست و یکم یا بیست و سـوم اسـت ، حـتـى هـنگامى که راوى اصرار کرد کدام یک از این دو شب است و گفت : اگر من نـتـوانـم هـر دو شـب را عـبـادت کـنـم کـدام یک را انتخاب نمایم ؟! امام (علیه السلام ) تعیین نـفـرمـود، و افـزود، مـا ایـسـر لیـلتـین فیما تطلب : چه آسان است دو شب براى آنچه مى خواهى !.
ولى در روایـات مـتـعـددى کـه از طـرق اهـل بیت (علیهمالسلام ) رسیده است بیشتر روى شب بـیـسـت و سـوم تـکـیـه شـده ، در حـالى کـه روایـات اهل سنت بیشتر روى شب بیست و هفتم دور مى زند.
در روایـتـى از امـام صـادق (عـلیـه السـلام ) نـیـز نقل شده که فرمود:
التـقـدیـر فى لیلة القدر تسعة عشر، و الابرام فى لیلة احدى و عشرین و الامضاء فى لیلة ثلاث و عشرین .
تـقـدیـر مـقـدرات در شـب نوزدهم ، و تحکیم آن در شب بیست و یکم ، و امضاء در شب بیست و سوم است و به این ترتیب بین روایات جمع مى شود.
ولى بـه هـر حـال حـالهـاى از ابـهام شب قدر را به خاطر جهتى که بعدا به آن اشاره مى شود، فرا گرفته است .
3 - چرا شب قدر مخفى است ؟
بـسـیـارى مـعـتـقـدنـد مـخـفـى بـودن شـب قـدر در مـیـان شـبـهـاى سال ، یا در میان شبهاى
مـاه مـبارک رمضان براى این است که مردم به همه این شبها اهمیت دهند، همانگونه که خداوند رضـاى خـود را در مـیـان انـواع طـاعـات پـنهان کرده تا مردم به همه طاعات روى آورند، و غـضـبش را در میان معاصى پنهان کرده تا از همه بپرهیزند، دوستانش را در میان مردم مخفى کـرده تـا همه را احترام کنند، اجابت را در میان دعاها پنهان کرده تا به همه دعاها رو آورند، اسـم اعـظـم را در مـیـان اسـمائش مخفى ساخته تا همه را بزرگ دارند، و وقت مرگ را مخفى ساخته تا در همه حال آماده باشند.
و این فلسفه مناسبى به نظر مى رسد.
4 - آیا شب قدر در امتهاى پیشین نیز بوده است ؟
ظـاهـر آیـات ایـن سـوره نـشـان مـى دهـد کـه شـب قـدر مـخـصـوص زمـان نـزول قـرآن و عـصـر پـیـامـبـر اسـلام (صـلى الله عـلیـه و آله و سلم ) نبوده ، بلکه همه سـال تـا پـایـان جـهـان تـکـرار مـى شـود. تـعـبـیـر بـه فـعل مضارع (تنزل ) که دلالت بر استمرار دارد، و همچنین تعبیر به جمله اسمیه (سلام هى حتى مطلع الفجر) که نشانه دوام است نیز گواه بر این معنى است .
بعلاوه روایات بسیارى که شاید در حد تواتر باشد نیز این معنى را تاءیید مى کند.
ولى آیا در امتهاى پیشین نیز بوده است یا نه .
صـریـح روایـات مـتـعـددى ایـن اسـت که این از مواهب الهى بر این امت مى باشد، چنانکه در حـدیـثـى از پـیـغـمبر اکرم (صلى الله علیه و آله و سلم ) آمده است که فرمود: ان الله وهب لامـتـى لیـلة القدر لم یعطها من کان قبلهم : خداوند به امت من شب قدر را بخشیده و احدى از امتهاى پیشین از این موهبت برخوردار نبودند.
در تفسیر آیات فوق نیز بعضى از روایات دلالت بر این مطلب دارد.
5 - چگونه شب قدر برتر از هزار ماه است ؟
ظـاهـر ایـن اسـت کـه بهتر بودن این شب از هزار ماه ، به خاطر ارزش عبادت و احیاى آن شب اسـت ، و روایـات فـضـیـلت لیـلة القـدر و فـضـیـلت عـبـادت آن کـه در کـتـب شـیـعـه و اهل سنت فراوان است این معنى را کاملا تاءیید مى کند.
علاوه بر این ، نزول قرآن در این شب ، و نزول برکات و رحمت الهى در آن ، سبب مى شود که از هزار ماه برتر و بالاتر باشد.
در حدیثى از امام صادق (علیه السلام ) آمده است که به على بن ابى حمزه ثمالى فرمود: فـضـیـلت شـب قـدر را در شـب بـیـسـت و یکم و بیست و سوم بطلب ، و در هر کدام از این دو یکصد رکعت نماز بجاى آور، و اگر بتوانى هر دو شب را تا طلوع صبح احیا بدار و در آن شب غسل کن .
(ابوحمزه ) مى گوید: عرض کردم : اگر نتوانم ایستاده این همه نماز بخوانم ؟
فـرمـود: نـشـسته بخوان ، عرض کردم : اگر نتوانم ؟ فرمود: در بستر بخوان ، و مانعى نـدارد در آغـاز شـب خـواب مـخـتـصـرى بـکـنـى و بـعـد مـشـغـول عـبـادت شـوى ، درهـاى آسـمـان در مـاه رمـضـان گـشـوده اسـت ، و شـیـاطـیـن در غل و زنجیرند، و اعمال مؤ منین مقبول است و چه ماه خوبى است ماه رمضان ؟!.
6 - چرا قرآن در شب قدر نازل شد؟
از آنـجـا کـه در شـب قـدر سـرنـوشـت انـسـانـهـا بـراى یکسال ، بر طبق لیاقتها و
شـایـسـتگیهاى آنها، تعیین مى شود، باید آن شب را بیدار بود، و توبه کرد و خودسازى نمود و به درگاه خدا رفت و لیاقتى بیشتر و بهتر براى رحمت او پیدا کرد.
آرى در لحظاتى که سرنوشت ما تعیین مى شود نباید انسان در خواب باشد، و از همه چیز غـافل و بى خبر که در این صورت سرنوشت غمانگیزى خواهد داشت ! قرآن چون یک کتاب سـرنـوشـت سـاز اسـت ، و خـط سـعـادت و خوشبختى و هدایت انسانها در آن مشخص شده است باید در شب قدر،! شب تعیین سرنوشتها، نازل گردد، و چه زیبا است رابطه میان قرآن و شب قدر؟ و چه پر معنى است پیوند این دو با یکدیگر؟
7 - آیا شب قدر در مناطق مختلف ، یکى است ؟
مـى دانـیـم آغـاز مـاه هـاى قـمـرى در هـمـه بـلاد یـکـسـان نیست ، و ممکن است در منطقهاى امروز اول مـاه بـاشـد و در مـنـطـقـه دیـگرى دوم ماه ، بنابراین شب قدر نمى تواند یکشب معین در سـال بـوده بـاشـد، چرا که فى المثل شب بیست و سوم در مکه ممکن است شب بیست و دوم در ایـران و عـراق باشد، و به این ترتیب قاعدتا هر کدام باید براى خود شب قدرى داشته بـاشـنـد، آیـا این با آنچه از آیات و روایات استفاده مى شود که شب قدر یک شب معین است سازگار است ؟!
پاسخ این سؤ ال با توجه به یک نکته روشن مى شود و آن اینکه :
شـب هـمـان سـایـه نیم کره زمین است که بر، نیم کره دیگر مى افتد، و مى دانیم این سایه هـمـراه گـردش زمـین در حرکت است ، و یک دوره کامل آن در بیست و چهار ساعت انجام مى شود، بـنـابراین ممکن است شب قدر یک دوره کامل شب به دور زمین باشد، یعنى مدت بیست و چهار ساعت تاریکى که تمام نقاط زمین
را زیر پوشش خود قرار مى دهد شب قدر است که آغاز آن از یک نقطه شروع مى شود و در نقطه دیگر پایان مى گیرد (دقت کنید).
خـداونـدا! بـه مـا آنچنان بیدارى و آگاهى عطا کن که از فضیلت لیلة القدر بهره کافى گیریم .
پروردگارا! چشم امید ما به لطفت دوخته است مقدرات ما را بر وفق آن تعیین فرما.
بارالها! ما را از محرومان این ماه قرار مده که محرومیتى از آن بالاتر نیست .
آمین یا رب العالمین


 

 

امارگیر حرفه ای سایت

سایت خدماتی نایت اسکین - امارگیر سایت